على زمانى قمشه اى
196
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
ملا محسن فيض كاشانى ( م 1091 ق ) محمد بن مرتضى بن محمود ، مشهور به ملا محسن فيض كاشانى از پيشوايان عرفان ، حكمت ، كلام ، فقه ، حديث ، تفسير ، نجوم ، هيئت ، اخلاق ، شعر ، وى داماد صدر المتألهين و از شاگردن اوست . فيض در رشتههاى يادشده تأليفات سودمندى از خود به يادگار گذاشته است از جمله در هيئت و نجوم مانند : 1 ) غنية الانام فى معرفة الساعات و الايام ، كه آن را « من لا يحضره التقويم » مىنامند ، اين كتاب در بيان ايام و ساعات و تعيين سعد و نحس و رواياتى است كه از ائمه اطهار عليهم السّلام دراينباره نقل شده است ، همچنين اختلاف روز و ماه و سالها در نزد متشرعين و روميان و ايرانيان و منجمان ، او احكام نجومى را در اين كتاب بيان كرده است . 2 ) تقويم المحسنين ، در اين كتاب آنچه از ائمه عليهم السّلام در اوقات سعد و نحس رسيده است را گردآورده . 3 ) معيار الساعات ، به فارسى كه بر روال غنية الانام اوست . « 1 » تأليفات فيض را بالغ بر دويست عدد شمردهاند كه هشتاد تأليف از تصنيف خود اوست . او در كاشان درگذشت و همانجا مدفون گرديد . « 2 »
--> ( 1 ) . فلاسفه شيعه ، ص 498 . ( 2 ) . لغتنامه دهخدا .